این کنسرت اسمش "زار" است.منظور اجرای مراسم زار نیست و برداشت شخص بنده از زار است. از اونجایی که آدمهای فقیر دچار باد می شده اند. نه افراد غنی ،امروز مو دیدم که در این دنیای ما آدمهایی که فقر مالی هم ندارند دچار بادها میشن و دلیلش رو در فقر فرهنگی دیدم و از اونجایی که این کنسرت تلفیق جاز و موسیقی بوشهره و نوعی دیالوگ بین این دوموسیقی و به نوعی آشنایی بیشتر دو فرهنگ متفاوت با هم است، اسمش رو "زار" گذاشتم.امیدوارم خوشتون بیاد و نظر بدین و انتقاد کنید.برای دوستان هم بفرستید.

برای دیدن صحنه هایی از کنسرت به این آدرسها مراجعه کنید.

http://www.youtube.com/watch?v=dY-HWksT0AE

 

http://www.youtube.com/watch?v=yEcRGEbrJsk&mode=related&search=

چند شب پیش داشتم زندگی و خاطرات گذشته ام رو مرور میکردم،نمیدونم چی شد که این موضوع به فکرم اومد که در جامعه ای که زندگی میکردم چقدر زندگی ساده بوده و مردم چقدر به مسائل ساده نگاه میکنند و اینجا در فرانسه چقدر مسائل ساده برای مردم پیچده است.به این فکر که در کشورم مردم اینقدر به موضوعات مختلف ساده نگاه میکنند، که بعضی وقتها زندگیشون رو از دست میدهند،که البته شاید به این بخشش بشه گفت حماقت.فکر میکردم و یادم میاومد که چقدر زیاد در زندگیم از این حماقت ها کردم و تا دم مرگ پیش رفتم. اینجا در فرانسه مردم پیچیده تر به مسائل نگاه میکنند و زندگی سخت تر ه ،یه لحظه بین دوراهی قرار گرفتم و چون اصولا آدم پیچده ای نیستم و به مسائل ساده نگاه میکنم ،بعد از گذشت چند سال زندگی در اینجا ترس برم داشت و گفتم نکنه باز بخاطر ساده نگری زندگیم تا لب مرگ بره و شاید هم تا مرگ.

به یاد علی افتادم همبازی دوره بچگی،بچه ها بهش میگفتند "علو کمپه" یعنی علی که تمام شکمش پیه و چربیه.پسر تپلی بود و خوش قیافه و بسیار عصبی و فضول.

از بچگی با پدرش به دریا میرفت و ماهیگیری میکرد.با اینکه زندگیشون از دریا میگذشت اما از دریا نفرت داشت و از ماهیگیری،میگفت پدرم خیلی سخت گیره و خشن و در هنگام کار کتک میزنه و کار دریا خیلی سخته.

علی اون زمان دوازده سالی داشت و از مو دوسال بزرگتر بود.میگفت توی سرمای زمستون روی دریا اگر در پره ماشوه توری گیر کنه باید لخت بشیم و بریم تور رو جدا کنیم،میگفت اگه خوابمون ببره پدرم با دم سفره ماهی توی جونمون میافته.

علی شانزده سالسش شده بود و دیگه به دریا نمیرفت،توی ساندویچ فروشی برادر بزرگش توی خیابون ششم بهمن کار میکرد.

اون زمان سالهای اول انقلاب بود و نوشابه کمیاب و ساندویچ فروشی ها ،نوشابه رو فقط با ساندویچ میفرختند و برای نوشیدن یک نوشابه مجبور بودی که ساندویچی هم بخری.

توی یه روز گرم تابستون یکی از بچه های محل با دختر خردسالش میره دم مغازه علی و درخواست یه نوشابه میکنه برای دخترش،علی میگه فقط با ساندویچ،درگیری لفظی پیدا میکنن و بحث بالا میگیره،مردی که با بچه  بوده میره پشت یخچال که خودش نوشابه رو برداره که ناگهان علی چاقو تیزی تا دسته میکنه توی قلبش و چند لحظه بعد مرد از دنیا میره.

علی هم رفت زندان و تا هیجده سالگی توی زندان بود و هیجده سالش که شد آوردنش کنار ساحل و تیر بارونش کردند.صحنه اعدامش یادم میاد و تا چند هفته درست نمیتونستم بخوابم و کابوس میدیم.

هیچوقت کسی فکر نمیکرد برای یک قانون من در آری توسط ساندویچ فروشیها دو نفر کشته بشن،البته مشخصه که نوشابه یک بهانه بود و علت رو میبایست جای دیگه جستجو کرد.اما بازم کسی به دنبال علت نرفت.

بهرام مهربخش از نوازندگان قدیمی ساز نی انبان اهل شهر آبادان میباشد.

در زمان جنگ به اصفهان مهاجرت میکنه و بعد از مدتی شهر بوشهر را برای اقامت انتخاب میکنه.

از قبل از انقلاب در آثار مختلف موسیقی بندری با محمود جهان فولادی همکاری داشته و بعد از انقلاب با تشکیل گروهی به نام بندرنشینان یا خلیج  فعالیت خود را با محود جهان ادامه میدهد.

شیوه نوازندگی ایشان به سبک بندری معروف است.

سبک بندری مجموعه ترانه ها و ملودیهایی که از موسیقی بندر عباس و کشورهایی حوزه خلیج و موسیقی بوشهر الهام میگیرد.

کپی کردن ملودیهای مناطق مختلف در این سبک بدین صورت است که گاهی اصل ملودی ترانه را با تغییر اشعار ترانه ها اجرا میکنند و یا بدون تغییر اشعار عین ملودی و ترانه را اجرا میکنند.

سازهایی که در ارکستر بندری آبادانی اجرا میشود شامل ضرب و تمپو و دایره زنگی و یک تمپو و نی انبان است.

بهرام مهر بخش در اجرای ملودیهای ریتمیک بندری و سرپنجه تبحر خاصی دارد.

با حضور مهربخش در بوشهر بسیاری از نوازندگان بوشهری پیرو شیوه نوازندگی ایشان شدند.

با انتشار کاست بندرنشینان و فروش فوق العاده این اثر شیوه نوازندگی بهرام مهربخش به عنوان سبک مورد علاقه نوازندگان جوان بوشهری و نوازندگان عروسیها در بوشهر جا افتاد.

تمامی نوازندگان در بوشهر در انتظار بودند که ملودیهای تازه ای که ایشان مینواخت را تکرار کنند و به نوعی قطب نی انبان در بوشهر شده بود.

یکی از خصوصیات نوازندگان نی انبان در عروسیهای بوشهر این بود که موسیقی سریالهای تلویزیونی که مردم دوست داشتند و یا ترانه های پاپ ایرانی رو مینواختند.ملودی سریال گل پامچال و روزی روزگاری،ترانهای معین و هایده و گوگوش،ترانه های عربی از عبدالحلیم،  این بخش به نوعی جزو رپرتوارهای موسیقی بندری و مطربی عروسیها شده بود و هست.

بهرام در این بخش پیشگام تر از بقیه بود،اجرای گل پامچال و روزی روزگاری رو مد کرده بود و ترانه های عربی.در اصل بقیه نوازندگان در بوشهر منتظر بودند ببینن بهرام چه مینوازه که آنها نیز تکرار کنند.

تفکر اغلب نوازندگان نی انبان در بوشهر و فلسفه ای که بهش اعتقاد داشتند و دارند این بود که هر چیزی بازار داشته باشه باید اجرا کرد و موفق ترین اونه که بیشتر مشتری داشته باشه و عروسی بگیره و یا نوارش پر فروش باشه.

با فروش بالای نوار بندرنشینان و سر وصدا و داستانهایی که در رابطه با این اثر ایجاد شد،بهرام و شیوه نوازندگی بهرام مانند کتاب درسی شد برای نوازندگان بوشهری.در زمینه اجرای مراسم عروسی بهرام وقت خالی نداشت و هر پنجشنبه جمعه در بیش از سه چهار عروسی مینواخت.

قدرت اجرای ملودیهای بندری و بیان صحیح ترانه ها و حفظ ریتم،رعایت زینتها و اشاره ها ،ویبراسیونهای بجا  از خصوصیات نوازندگی بهرام در کارهای مختلفش بوده است.

در سر پنجه یا مقدمه هایی که با ریتم آزاد مینوازد نوع آورهای بسیار انجام داده و تکنیک های پیچیده ای استفاده میکند.

عمده مشکلی که در رابطه با نوازندگی ایشون وجود داره اینه که بداهه نوازی درکار نیست و خصوصا در کارهای ضبط شده و آثاری که دارند یکنواختی و مونوتون بودن شنوده رو آزار میده و همچنین کپی برداری از قطعات و ملودیهایی که با مد نی انبان همخوانی ندارد ،اما ایشون بزور میخواد با این ساز اجرا کنه و در نهایت قطعه غیر موسیقایی میشه و خارج.برای  مثال اجرای قطعه الهه ناز اثر بنان با نی انبان و یا ترانه هایی عبدالحلیم و یا موسیقی سریال گل پامچال و بسیاری از ترانهای بندرعباسی که ایشون اجرا کردند.

این کپی برداریها موسیقی بندرعباسی باعث شد که با گذشت زمان نه تنها نقطه قوتی محسوب نشه بلکه به  یکی از بزرگترین نقاط ضعف  گروه بندر نشینان و نوازندگی مهربخش و خوانندگی محمود جهان تبدیل شد و تقریبا تمامی زحمات و هنر و تکنیک نوازندگی مهربخش و خوانندگی محمود جهان رو زیر سوال برد.

بیشتر افرادی که اهل گوش کردن موسیقی بودند و نه نوازنده نی انبان و توجه ای به تکنیک نوازندگی نداشتند،با توجه به اینکه آثار اجرا شده این گروه فلسفه ای هنری نداشت و به نوعی تکرار آثار کوچه بازاری و آغاسی واری و عرب و بندرعباسی بود،از گوش کردن به آثار این گروه پرهیز میکردندو کم کم مهر گروه بازاری بر پیشانی این گروه خورده شد.

البته بهرام مهربخش و محمود جهان نیز تمایل بسیار زیادی به موسیقی بازاری و عامه پسند و پر فروش داشتند و این رو از این جهت میگم که اگر روند کار این گروه رو دنبال کنیدبهتر  متوجه خواهید شد .

در باره تکرار و یکنواختی در شیوه نوازندگی و تنظیم کارهای بهرام و گروه بندرنشینان باید عرض کنم که تمامی قطعات بدین صورت است که نی انبان مقدمه ای مینوازد و پس از آن ملودی ترانه را مینوازد و خواننده واردمیشود و پس از آن نی انبان ملودی بدون کلام کوتاهی که ساخته بهرام است یا از ملودیهای قدیمی بندری مینوازد و دوباره ملودی ترانه واین روند تا پایان قطعه ادامه دارد یعنی اگر شما یک پریود یک دقیقه ای از یک قطعه ده دقیقه ای بشنوید دیگه تاآخر همینه درست مثل فیلم هندی که چند دقیقه اول رو که ببینی متوجه میشی که تا آخر داستان چیه.

با این حساب در یک کار یکساعته این گروه شما ده دقیقه موسیقی گوش میکنید و ۵۰ دقیقه تکرار.

یکی از مهمترین بخش موسیقی جنوب در کارهای محمود جهان و نوازندگی بهرام حذف شده است و آن بداهه نوازیه.

به هر صورت شیوه بیان ملودی وآرتیکولاسیون موسیقی بندری آبادانی که با موسیقی بوشهری تفاوت داشت در بوشهر جا افتاد و امروز تمامی نوازندگان بوشهری در بیان ملودی همان شیوه بهرام را دارند.

اولین اثر این گروه بندرنشینان نام داشت که ۷ قطعه در اون اجرا شده که با ذکر منابع ترانه ها و ملودیها براتون مینویسم.یکی از کارهای ناپسندی که این گروه انجام میدند این  که هیچگاه ذکر منبع نمیکنن و این هم در بین بوشهریها جا افتاد.

اولیش مرد ماهیگیر (ترانه عربی کویتی)

۲ آبادان گلستانه(موسیقی میناب و ترانه میناب گلستانه) 

۳ بوی بندر

۴ قطعه بی کلام(ملودی ترانه کویتی خطبه نصیر)

۵ رنگ اشتر(ترانه بندر عباسی ساخته حبیب زاده)

۶ بارن بارونه(ترانه محلی بوشهری)

۷ ساحل دریا

به هر صورت برای این عزیزان آرزوی موفقیت دارم و این بحث و بررسی ادامه داره.

در پایان اگر کسی میدونه که موسیقی چطور میتنونم بزارم روی وب که هر مطلب که مینویسم با مدرک موسیقی باشه ممنون میشم،چون بلد نیستم.